Türkiye’nin terörden bütünüyle kurtulması millî bir hedeftir. Ancak terörün sona erdirilmesi adına devletin üniter yapısından, Türk milleti kavramından, anayasal vatandaşlık düzeninden, şehitlerin hukukundan ve egemenlik yetkisinden taviz verilemez. Gelin maddelerin üzerinden tek tek gidelim; Terör örgütünün silah bırakmasının şartlı kabul edilmesi maddesi… Örgütün silah bırakması elbette olumlu bir gelişmedir. Ancak yalnızca bir açıklama yapılması veya sembolik miktarda silah teslim edilmesi yeterli sayılamaz. Şu şartlar birlikte gerçekleşmelidir: PKK’nın Türkiye, Irak, Suriye ve Avrupa yapılanmalarının tamamının tasfiye edilmesi; KCK, YPG, PYD ve benzeri örgütsel yapıların açıkça kapsam içinde değerlendirilmesi; Silah, mühimmat, finansman, lojistik ve propaganda faaliyetlerinin sona ermesi; Örgütün feshinin, devletin bağımsız kurumlarınca sahada doğrulanması; Örgütsel hiyerarşi, sözde mahkemeler, vergi toplama ve eleman temininin sona ermesi; nihayet, Silah bırakmanın geri döndürülemez ve denetlenebilir olması. TBMM Başkanı da düzenlemede örgütün silah bıraktığının ve münfesih hâle geldiğinin “tespit ve teyit” edilmesini sağlayacak bir mekanizma bulunması gerektiğini belirtmiştir. Bu ilke doğrudur; fakat denetimin kim tarafından, hangi verilerle ve hangi süre içinde yapılacağı kanunda açıkça yazılmalıdır. “Genel af değildir” ifadesi tek başına yeterli değildir. Teklifin genel af veya kişiye özel af olmayacağı açıklanmaktadır. Ancak bir düzenlemenin adının “af” olmaması, sonuçlarının af niteliği taşımadığı anlamına gelmez. Şayet düzenleme sonucunda; Kesinleşmiş cezalar infaz edilmiş sayılacak, Ağırlaştırılmış müebbet veya uzun süreli cezalar fiilen ortadan kaldırılacak, Devam eden davalar düşürülecek, Örgüt mensupları cezasız biçimde topluma dönecek ise bunun maddi anlamda af olup olmadığı ayrıca tartışılmalıdır. Terör örgütünün talebi veya siyasi pazarlık sonucu, terör suçlarının sonuçlarını fiilen ortadan kaldıran örtülü bir af kabul edilemez. Özellikle öldürme, bombalama, işkence, çocuk kaçırma, uyuşturucu ticareti, haraç, insan kaçırma ve devletin birliğini bozma suçlarına doğrudan katılanlar hiçbir şekilde sıradan bir “topluma kazandırma” programının içine alınmamalıdır. Pişmanlık gösterenle suçun failini ayırmak gerekir. Bütün örgüt mensuplarını aynı kategoride değerlendirmek hukuken de siyaseten de doğru değildir. Herhangi bir silahlı eyleme katılmamış ve örgütten kendi iradesiyle ayrılmış olanlar, Örgüte lojistik veya propaganda desteği vermiş fakat ağır suç işlememiş olanlar, ilahlı eylemlere katılmış olanlar, rgüt yöneticileri ve emir-komuta kademesi. Birinci grup bakımından etkin pişmanlık ve sınırlı infaz kolaylığı düşünülebilir. İkinci grup bakımından bireysel yargılama ve somut katkının ağırlığı esas alınmalıdır. Üçüncü ve dördüncü grup bakımından ise toplu ve otomatik bir kolaylık kabul edilemez. Örgüt yöneticileriyle silaha zorla sürüklenen alt kademe arasında ayrım yapılması gerektiği gibi, bizzat cinayet ve katliam faili olan kişi de sıradan örgüt mensubuyla aynı tutulamaz. Başvuruların bireysel olması olumlu, fakat yeterli değildir. Basına yansıyan taslağa göre düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin altı ay içinde bireysel başvuru yapması ve her kişinin ayrı değerlendirilmesi öngörülmektedir. Toplu af yerine bireysel inceleme yapılması olumlu bir ilkedir. Ancak değerlendirme yalnızca kişinin kendi beyanına bırakılamaz. Şunlar araştırılmalıdır: Örgütsel konumu, Katıldığı eylemler, Verdiği emirler, Silah kullanıp kullanmadığı, Mağdurların beyanları, Örgütün finansmanına katkısı, Yurt dışındaki faaliyetleri, Sosyal medya ve propaganda faaliyetleri, Başka ülkelerde işlediği suçlar. Kararı yalnızca idari bir kurul vermemeli; yargısal güvence sağlanmalıdır. Şehit aileleri ve gazilerin hukuku sürecin merkezinde olmalıdır. EN HASSAS NOKTAM BUDUR! Şehit aileleri ve gaziler yalnızca törensel açıklamalarla hatırlanmamalıdır. Devlet, terör suçlarının mağdurlarını düzenlemenin asli tarafı kabul etmelidir. Kanunda; Mağdurların bilgilendirilme hakkı, Görüşlerinin alınması, Tazminat haklarının korunması, Fail hakkında verilen karara itiraz hakkı, Manevi ve psikososyal destek, Şehit aileleri ve gazilerden oluşan izleme kurulu gibi güvenceler bulunmalıdır. Komisyon raporunda şehitlerin ruhunu incitecek ve gazileri üzecek hiçbir girişime izin verilmeyeceği ifade edilmişti. Ancak bu açıklama, bağlayıcı kanun hükmüne dönüşmedikçe siyasi temenni niteliğinde kalır. “Türk-Kürt barışı” söylemi dikkatle kullanılmalıdır. Türkiye’de Türklerle Kürtler arasında bir savaş veya iki ayrı taraf yoktur. Sorun, Türklerle Kürtler arasında değil, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile bir terör örgütü arasındadır. Bu nedenle “Türk-Kürt barışı,” “iki halkın uzlaşması” veya “taraflar arası çözüm” gibi ifadeler, terör örgütünü Kürt vatandaşların temsilcisi konumuna yükseltebilir. Bu kabul edilemez. Doğru yaklaşım şudur: Türkiye Cumhuriyeti’nin bütün vatandaşları Türk milletinin eşit ve ayrılmaz mensuplarıdır. PKK hiçbir vatandaş grubunun meşru temsilcisi değildir. TBMM Komisyonu görüşmelerinde de Türklerle Kürtlerin hiçbir dönemde birbirine düşman olmadığı, esas mücadelenin emperyalizmin vekâlet savaşçısı olan PKK ve uzantılarıyla yürütüldüğü yönünde görüşler kayda geçirilmiştir. Üniter devlet ve anayasal vatandaşlığın aşağıda belirtilen esasları tartışmaya açılamaz: Anayasa’nın ilk dört maddesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısı, Türk milleti kavramı, Türkçenin tek resmî dil olması, Bayrak ve başkent, Egemenliğin kayıtsız şartsız Türk milletine ait olması. Terör örgütünün feshi karşılığında; Özerklik, Federasyon, Ayrı anayasal kimlik, Etnik temelli vatandaşlık, İkinci resmî dil, Bölgesel egemenlik, Terör örgütünün siyasi muhatap kabul edilmesi gibi talepler gündeme getirilemez. Terörün sona ermesi, devletin temel nitelikleri üzerinde pazarlık yapılmasının aracı olamaz. Abdullah Öcalan’a özel düzenleme yapılamaz. Kanun biçimsel olarak genel ifadeler içerse dahi, sonuçları tek bir kişiye özgülenmişse Anayasa’nın eşitlik ve hukuk devleti ilkeleri bakımından sorun doğar. Umut hakkı, Koşullu salıverme, Ev hapsi, Özel iletişim imkânı, Siyasi aktör veya müzakereci sıfatı gibi sonuçlar doğuracak kişiye özel düzenlemeler kabul edilemez. Terör örgütü liderinin devletle eşit bir siyasi taraf gibi sunulması, yalnız hukuken değil devletin itibarı ve şehitlerin hatırası bakımından da sakıncalıdır. Suriye’deki yapılar kapsam dışında bırakılamaz. PKK’nın Türkiye içindeki unsurlarının silah bırakması yeterli değildir. YPG/PYD ve Suriye Demokratik Güçleri adı altında örgütsel, askerî ve ideolojik devamlılık sürüyorsa terör tehdidi sona ermiş sayılmaz. Yasa; PKK’nın tüm ad ve yapılanmalarını, Sınır ötesi silahlı unsurları, Örgütün Avrupa finansman ağını, Medya ve propaganda yapılanmalarını kapsamalıdır. Aksi hâlde örgüt yalnızca isim ve coğrafya değiştirerek varlığını devam ettirebilir. Terör propagandası “demokratikleşme” adı altında meşrulaştırılmamalıdır. İfade özgürlüğü korunmalıdır. Ancak ifade özgürlüğü; Terörü övmeyi, Şiddete çağrıyı, Örgüte eleman kazandırmayı, Teröristi kahramanlaştırmayı, Örgüt simgeleriyle tehdit oluşturmayı koruyan sınırsız bir alan değildir. Kürt kökenli vatandaşların bireysel hak ve özgürlükleri ile terör örgütünün kolektif siyasi talepleri birbirinden kesin biçimde ayrılmalıdır. Görev alan kamu görevlilerine sınırsız “hukuki kalkan” verilmemelidir. Süreçte görev alanlara hukuki koruma sağlanması gündeme gelmektedir. Kamu görevlilerinin kanuni görevleri nedeniyle sonradan keyfî soruşturmaya uğramaması anlaşılabilir. Ancak bu koruma; Suç işleme serbestisine, Yargısal denetimsizliğe, Gizli ve hukuka aykırı pazarlıklara, Kamu kaynaklarının denetimsiz kullanımına dönüşmemelidir. Devlet görevlisi, kanuna uygun işlemi nedeniyle korunabilir; fakat hiçbir görevli kanunun üstünde değildir. Meclis süreci şeffaf ve aceleden uzak yürütülmelidir Teklifin 5 Ağustos’ta sunularak en geç 11 Ağustos’a kadar yasalaştırılmasının hedeflendiği yönündeki haberler, böyle tarihî ve ağır sonuçlu bir düzenleme bakımından ciddi kaygı yaratmaktadır. Teklif tam metni kamuoyuyla paylaşılmalı, Anayasa ve Adalet komisyonlarında ayrıntılı görüşülmeli, Şehit aileleri ve gaziler dinlenmeli, Barolar, hukukçular ve güvenlik uzmanları görüş bildirmeli, Kapalı görüşmeler istisna olmalı, Her madde ayrıca oylanmalı, Teklif torba kanun yöntemiyle geçirilmemelidir. Millî güvenliğe ilişkin bazı bilgilerin gizliliği anlaşılabilir. Ancak temel hakları, cezaları ve infazı değiştiren kanun hükümleri kapalı kapılar ardında hazırlanmamalıdır. Aşağıdaki hususlar desteklenebilir; Terör örgütünün kesin ve doğrulanabilir biçimde feshedilmesi, Bütün silahların teslim edilmesi, Sınır ötesi yapılanmaların tasfiyesi, Her başvurunun bireysel değerlendirilmesi, Ağır suça karışmamış ve samimi pişmanlık gösterenlere sınırlı imkân tanınması, Terör mağdurlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi, Bölgenin ekonomik kalkınması, Devlet otoritesinin ülkenin her yerinde eksiksiz kurulması, Gençlerin terör örgütlerinin etkisinden korunması. Kanaatimce karşı çıkılması gereken en önemli konular ise; Açık veya örtülü genel af, Terör örgütü liderine özel düzenleme, Terör örgütünün siyasi muhatap hâline getirilmesi, Üniter devlet yapısının tartışmaya açılması, Türk milleti kavramının etnik gruplara ayrılması, Türkçenin resmî dil statüsünün zayıflatılması, Suriye ve Irak’taki örgüt uzantılarının kapsam dışında bırakılması, Cinayet ve katliam faillerinin cezasız kalması, Şehit ailelerinin ve gazilerin dışlandığı bir süreç, Meclis ve toplum denetiminden kaçırılan gizli pazarlıklar. Sonuçta; Türkiye Cumhuriyeti’nin terörden bütünüyle arındırılmasını, milletimizin huzur ve güven içinde yaşamasını samimiyetle destekliyorum. Ancak terörün sona erdirilmesi amacı; devletimizin üniter yapısından, Türk milletinin birliğinden, millî egemenlikten, adalet ilkesinden ve aziz şehitlerimizin hukukundan taviz verilmesinin gerekçesi olamaz.