Günümüzde Türkiye’de gençlerin karşı karşıya olduğu sorunlar konuşulduğunda genellikle ekonomi, işsizlik, hayat pahalılığı veya gelecek kaygısı gündeme geliyor. Elbette bunlar son derece önemli meselelerdir. Ancak bana göre bütün bu sorunların temelinde, çoğu zaman görünmeyen fakat hayatın her alanında hissedilen daha büyük bir problem bulunmaktadır: baskı. Bugün Türk gençliği üniversitede baskı görüyor, aile içerisinde baskı görüyor, iş hayatında baskı görüyor, sosyal medyada baskı görüyor ve siyasette baskı görüyor. Gençlerin ne düşüneceğine, ne söyleyeceğine, nasıl yaşayacağına ve hatta bazen neye inanacağına başkaları karar vermeye çalışıyor. Fikirlerini ifade edenler etiketleniyor, sorgulayanlar rahatsız edici bulunuyor, eleştirenler ise çoğu zaman hedef haline getiriliyor. Ancak burada sormamız gereken çok önemli bir soru var: Bu baskıyı kim kuruyor? Daha önemlisi, bu baskıyı kurma hakkını kendinde gören insanlar gerçekten bunu hak ediyor mu? Çünkü bana göre Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri, baskının kendisinden önce, baskıyı mümkün kılan liyakatsizlik düzenidir. Bir toplumda liyakat düzeni bozulduğunda özgürlük de zedelenir. Çünkü bilgiyle, başarıyla ve emekle yükselmeyen insanlar, bulundukları makamları koruyabilmek için baskıya ihtiyaç duyarlar. Baskı çoğu zaman güçten değil, yetersizlikten doğar. Kendisine güvenen insan farklı fikirlere tahammül eder. Kendisine güvenen insan eleştiriden korkmaz. Ancak yetersizlikle elde edilmiş makamlar eleştiriyi tehdit olarak görür. Bunun en net örneklerinden biri üniversitelerdir. Üniversiteler özgür düşüncenin, bilimin ve sorgulamanın merkezi olması gereken kurumlardır. Gençlerin farklı fikirlerle tanıştığı, kendilerini geliştirdiği ve geleceğe hazırlandığı yerlerdir. Fakat bugün birçok genç üniversitelerde fikirlerini rahatça ifade etmekten çekiniyor. Çünkü yanlış anlaşılmaktan korkuyor, dışlanmaktan korkuyor, notları üzerinden baskı görmekten korkuyor veya sadece farklı düşündüğü için hedef gösterilmekten korkuyor. Burada şu soruyu sormamız gerekiyor: Öğrencilerin üzerinde otorite kuran insanların ne kadarı gerçekten alanında örnek gösterilecek bir akademik birikime sahip? Ne kadarı öğrencilerinin gelişimini kendi egolarının önünde tutuyor? Ne kadarı farklı düşünceleri tehdit değil, zenginlik olarak görüyor? Bilgi sahibi olan insan tartışmaktan korkmaz. Gerçek akademisyen soru sorulmasını ister. Çünkü bilim zaten soru sormakla ilerler. Ancak bilgi yerini ünvana bıraktığında, saygı yerini korkuya bırakmaya başlar. İşte o zaman üniversiteler düşüncenin değil, baskının hâkim olduğu alanlara dönüşür. Benzer bir tablo aile hayatında da karşımıza çıkıyor. Türk aile yapısı her zaman toplumumuzun en güçlü yönlerinden biri olmuştur. Ancak bazen gençlerin karşılaştığı en büyük baskılardan biri de aile içerisinde ortaya çıkabiliyor. Birçok genç hangi bölümü okuyacağına, hangi mesleği yapacağına, nasıl bir hayat yaşayacağına veya hangi hayalleri kuracağına kendisi karar veremiyor. Sürekli başkalarının beklentilerini taşımak zorunda kalıyor. Oysa her neslin kendi yolunu çizme hakkı vardır. Aileler çocuklarını korumak ister ve bu son derece doğaldır. Fakat korumak ile kontrol etmek arasında çok büyük bir fark vardır. Bir genci sürekli yönlendirmek, sürekli baskılamak ve sürekli korkular üzerinden yönetmek onu güçlü bir birey haline getirmez. Tam tersine, özgüvenini kaybetmesine neden olur. Güçlü bir toplum ancak özgüven sahibi bireylerle kurulabilir. İş hayatına baktığımızda ise baskının farklı bir yüzüyle karşılaşıyoruz. Bugün gençlerden sürekli deneyim isteniyor. Yeni mezun bir gençten yılların tecrübesi bekleniyor. Düşük ücretlere razı olması bekleniyor. Ses çıkarmaması bekleniyor. Daha fazla çalışması bekleniyor. Ancak aynı zamanda geleceğini planlaması, kendisini geliştirmesi ve başarılı olması da isteniyor. Buradaki temel sorun şudur: Eğer bir sistemde başarıdan çok bağlantılar konuşuluyorsa gençlerin umudu kırılır. Eğer bir sistemde emekten çok tanıdıklar değer görüyorsa gençlerin adalet duygusu zarar görür. Eğer bir sistemde liyakat geri plana atılıyorsa gençler geleceğe olan inançlarını kaybederler. Bugün birçok genç yalnızca ekonomik sebeplerle değil, adalet duygusunun zedelenmesi nedeniyle de umutsuzluk hissediyor. Gelelim siyasete. Belki de baskının en görünür olduğu alanlardan biri burasıdır. Siyaset normal şartlarda fikirlerin yarıştığı bir alan olmalıdır. İnsanlar düşüncelerini özgürce ifade edebilmeli, eleştirebilmeli ve tartışabilmelidir. Ancak günümüzde çoğu zaman fikirlerden çok kimlikler konuşuluyor. Bir görüşe sahipseniz sizi hemen bir kutuya yerleştiriyorlar. Bir eleştiri yaptığınızda sizi karşı tarafın adamı ilan ediyorlar. Bir konuda destek verdiğinizde başka bir etiket üzerinize yapıştırılıyor. Oysa özgür düşünce tam da bunun karşısında durur. Bir insan aynı anda hem iktidarı hem de muhalefeti eleştirebilir. Bir insan herhangi bir siyasi partiye bağlı olmadan da ülkesini sevebilir. Bir insan hiçbir grubun parçası olmadan da fikir sahibi olabilir. Özellikle muhalif Türk milliyetçisi gençler bu baskıyı çok daha yoğun hissediyor. Çünkü çoğu zaman iki farklı taraftan baskı görüyorlar. İktidarı eleştirdiklerinde bir kesimin hedefi haline geliyorlar. Muhalefeti eleştirdiklerinde başka bir kesimin hedefi haline geliyorlar. Bazıları onları fazla muhalif buluyor, bazıları ise yeterince muhalif bulmuyor. Ancak asıl mesele şudur: Türk milliyetçiliği hiçbir siyasi partinin tekeline bırakılamayacak kadar büyük bir fikirdir. Muhalif olmak düşman olmak değildir. Eleştirmek ihanet değildir. Sorgulamak suç değildir. Tam tersine, bir ülkeyi gerçekten seven insanlar yanlış gördükleri şeyleri dile getirirler. Çünkü kayıtsızlık sevginin değil, vazgeçmiş olmanın göstergesidir. Bugün yaşadığımız birçok baskının temelinde aslında aynı problem yatıyor: liyakatsizlik. Çünkü liyakat yalnızca işe alımlarla ilgili bir kavram değildir. Liyakat bir adalet meselesidir. Liyakat bir ahlak meselesidir. Liyakat bir devlet meselesidir. Liyakatin olmadığı yerde torpil vardır. Torpilin olduğu yerde adaletsizlik vardır. Adaletsizliğin olduğu yerde ise baskı kaçınılmaz hale gelir. İşte bu yüzden baskıyla mücadele etmek istiyorsak önce liyakatsizlikle mücadele etmek zorundayız. Çünkü baskı sonuçtur. Sebep ise çoğu zaman liyakatsizliktir. Mustafa Kemal Atatürk, Türk gençliğine hitap ederken ona itaat etmeyi değil, sorumluluk almayı öğretmiştir. Cumhuriyeti gençlere emanet ederken alkışlayan bir gençlik değil, gerektiğinde mücadele eden, gerektiğinde yanlışlara karşı duran, düşünen ve sorgulayan bir gençlik hayal etmiştir. Bugün de Türk gençliğinin ihtiyacı olan şey budur. Daha fazla cesaret, daha fazla sorgulama, daha fazla üretim ve daha fazla liyakat talebi. Çünkü gençlerin ihtiyacı daha fazla slogan değildir. Daha fazla kavga değildir. Gençlerin ihtiyacı daha fazla adalet, daha fazla fırsat eşitliği, daha fazla özgürlük ve daha fazla liyakattir. Bize sürekli susmamız öğütleniyor. Yanlışları görmezden gelmemiz isteniyor. Fikirlerimizi kendimize saklamamız tavsiye ediliyor. Ancak bu ülkenin tarihi susanların değil, konuşma cesareti gösterenlerin tarihidir. Bu ülkenin tarihi korkanların değil, mücadele edenlerin tarihidir. Türk gençliği korkmayacaktır. Türk gençliği susmayacaktır. Türk gençliği geleceğini başkalarının insafına bırakmayacaktır. Çünkü özgürlük cesaret ister. Adalet mücadele ister ve gelecek, ona sahip çıkmaya cesaret edenlerin olacaktır!